Continue reading »]]> 200+ Kanitkars around the world met in Pune on Dec 25th 2011. We have uploaded all pictures, videos online. If you need we can make DVD as well. You can also join our facebook group. Please do update your family info on kanitkar.com/kul so that we can complete Kulvruttant work.

Continue reading »]]> We have started sending Kulvruttant forms to Kanitkars living in India. We are sending these forms by normal post. You are requested to fill in form below  to enter your postal address. Please also fill form for your relatives, so that we can send forms to them.Please contact Bhalchandra Kanitkar 91-9421935937 if you need any help, registration for Kulsamelan and donations.

To fill it out the form, visit: https://docs.google.com/spreadsheet/viewform?formkey=dEJzXzdZYUM4V1dQRFo2b2ZPNEh1dEE6MQ

Kanitkar is one of the many last names used by [Konkanastha Chitapavan] subcaste of Brahmins in India. Kanitkar, like most other Konkanastha Chitpavan Brahmins, originate in the Konkan strip located on the western seacoast of India – about 300-500 kilometers south of Mumbai. Kanitkars (other names: Satkar) were from original five towns and 23 descendant families, spread to 110 towns by 1988. Kanitkars belong to Kaushik Gotra, and consider Shri Vyadeshwar at Guhaghar, Maharashtra, India as their primary “family god” [Kul Daivat].

A large majority of Kanitkars still live in Pune, Maharashtra, India – with the rest in Mumbai, Vadodara and many other cities. Several Kanitkars have also migrated to foreign countries – United States, Australia and Singapore, to name a few.  You can also download pdf version of 1st and 2nd edition. To update your info, please register yourself at Kulvruttant Live

नमस्कार मंड्ळी, कानिटकर कुलवृतांत वेब आवृतिवर आपले स्वागत आहे.सध्या कुलवृतांत तीसरी आवृति बनवण्याचे काम सुरु करण्यात आले आहे. आपली माहिती देण्यासाठी, बदलण्यासाठी अथवा बघण्यासाठी कुलवृतांत वेब आवृतिवर लॉग इन करा. कुलवृतांत येथे आहे.

Continue reading »]]>  

अंताजी हरी -जन्म सन सुमारे 1741 मृत्यु सन 1827 जन्म वाडा बसणी मौजे पुसाळे, पटवर्धन सरदारांच्या रियासतीत अनेक ब्राह्मण घराणी उदयास आली. त्यामधलेच अंताजी हरी कानिटकर यांचे घराणे होय. ह्यांचे वडील हरभटजी हे कागवाड येथे सन 1959 च्या अगोदर काही वर्षे स्थायिक झालेले होते. तेथे त्यांनी अक्कलकोट भोसले यांचेकडून इनाम संपादन केले होते. वयाच्या बाविसाव्या वर्षी सन 1763 व अंताजी हरी हे मिरज येथे गोविंदराव पटवर्धनाच्या पदरी येऊन राहीले. शरीरप्रकृतीने चांगले धडधाकट होते. त्यांचा स्वभाव धाडसी होता. पटवर्धनाच्या पदरी राहिल्यावर त्यावेळच्या दमदार तरूणांप्रमाणे अश्वारोहण, तलवार, भाला, बंदूक ह्या हत्यारांचा उपयोग इत्यादी प्रकारची त्यावेळची लष्करी विद्या त्यांनी आत्मसात केली. मिरजकर गोविंदराव पटवर्धन ह्यांच्या फौजेत त्यांनी प्रथम शिलेदार म्हणून चाकरी केली. अनके मोहिमांत भाग घेऊन त्यांनी आपल्या लष्करी कामगिरीच्या जोरावर नाव कमाविले. त्यांच्या उपजत गुणांत अनुभवाची भर पडत गेली, त्या मानाने ते गुण पटवर्धनांसारख्या पराक्रमी व गुणग्राही सरदारांच्या डोळ्यांत जास्तच भरू लागले. युद्ध हा एक शरीरबल व बुद्धिबल यांचा खेळ आहे. अंताजी हरी यांच्या ठायी बुद्धीची देणगी उपजत होती. लष्करी कामाचा अनुभव घेता घेता हजारो शिपाई हाताखाली वागवून सैनापत्य करावे अशी पात्रता त्यांच्या अंगी बाणू लागली. सवाई माधवरावांच्या मृत्यूनंतर पटवर्धन सरदारांनी बाजीरावाचे बंधू चिमाजी यांस अल्पकाळ पेशवेपदावर बसविले, त्यामुळे पटवर्धनांचे व बाजीरावाचे वाकडे आले. पटवर्धनांच्या संगतींत व राजकारणात अंताजी हरी सन 1796 च्या अगोदरपासूनच पुष्कळ वर्षे होते. ऐतिहासिक माहितीच्या भागात बाजीराव पेशवे यांचे एक पत्र छापले आहे. त्यात मजकूर असा आहे की, पुणे येथे अंताजी हरि नजर कैदेत होते व त्यांना 1796 साली बाजीरावाने पेशवेपद मिळाल्यावर मोकळे केले, व आपल्या गणेशवाडी गावी जाण्याकरिता त्यांना स्वदस्तुरचे अभयपत्र दिले. हेतू हा की वाटेत त्यांना पुन्हा कोणी अडकवून ठेव नये. त्या पत्राची नक्कल ऐतिहासिक माहितीच्या भागात छापली आहे. 

दैववशात्‌ आपल्या अंगचे कर्तूत्व दाखविण्याची संधीही अंताजी हरी यांना लवकरवच प्राप्त झाली. तो प्रकार असा- गंगाधरराव गोविंद आणि चिंतामणराव आप्पा पटवर्धन या चुलत्या-पुतण्यांमध्ये बरेच दिवस तंटा चालू होता. शेवटी सन 1809 मध्ये चिंतामणरावांनी जहागिरीची वाटणी मिळवून सांगली हे आपल्या जहागिरीचे मुख्य ठाणे केले. जहागिरीची वाटणी मिळविण्यांत चिंतामणराव आप्पांना रामचंद्र जोशी उत्तूरकर आणि अंताजी हरि कानिटकर या दोघांनी मोठी मदत केली. ह्यावेळी अंताजी हरि यांनी श्रीमंत चितामणराव आप्पांना नव्या जहागिरीचा जम बसविण्याकरिता एक हजार रूपये उसनवार दिले. चिंतामणराव अप्पा हे सांगली संस्थानचा अर्धशतक उपभोग घेऊन दि. 19 जुलै 1851 ह्या दिवशी मृत्यू पावले. ह्या दीर्घकाळात चिंतामणराव आप्पांनी मोठ्या फौजा पदरी ठेविल्या व त्यांच्या जोरावर कित्येक लढाया मारून व महत्त्वाच्या कामगिऱ्या करून पटवर्धनांच्या कीर्तीत मोठी भर टाकली. बऱ्याचशा लष्करी मोहिमांत सांगलीकरांच्या सेनेचे धुरीणत्व अंताजी हरी यांचेकडे असे. 

चिंतामणराव आप्पा सांगली संस्थानचा कारभार स्वतंत्रपणे करू लागले त्या काळी दुसरे बाजीराव पेशवे यांचा अंमल चालू होता. राज्यात अंदाधुंदी माजत होती. सातारा-मिरज-सोलापूर ह्या प्रांती दोन मोठी बंडे उद्धवली. भवानराव प्रतिनिधींचे एकुलते एक दुर्वर्तनी चिरंजीव श्रीनिवासराव हे कारभार करण्यास अपात्र होते. म्हणून त्यांची मातोश्री काशीबाई व कारभारी वळवंतराव फडणीस आणि मोरोपंत फडणीस ह्यांच्याकडे कारभार सोपवून नाना फडणीसांनी श्रीनिवासरावांना 

बरेच दिवस पुण्यात नजरकैदेत ठेविले होते. बाजीरावांच्या कारकीर्दीत सन 1803 मध्ये पुण्याहून पोबारा करून व आपल्या जहागिरीत जाऊन श्रीनिवासराव हे मातोश्री व कारभारी यांना विरोध करू लागले. त्यांना कित्येक उडाणटप्पू शिलेदार हा हा म्हणता येऊन मिळाले. या यादवीचा परिणाम असा झाला की पंतप्रतिनिधींच्या फौजेच्या टोळ्या प्रांतभर लुटमार करू लागल्या. 

दुसरे बंड फत्तेसिंग माने यांचे. होळकराने सन 1801 मध्ये पुण्यावर स्वारी केली व बाजीरावास पळवून लाविले. त्यावेळी होळकराच्या आघाडीच्या फौजेचा माने हा सेनापती होता. पुढे इंग्रजांच्या मदतीने बाजीराव पुण्यास आला. होळकर माळव्यात परत गेला, परंतु फत्तेसिंग माने हा बाजीरावाच्या भुलथापास बळी पडून होळकाराबरोबर परत गेला नाही. बाजीरावाने देऊ केलेली दहा लाखांची जहागिरी मिळेना तेव्हा त्यानेही बंड पुकारून प्रांतभर लुटालूट करण्यास सुरूवात केली. ह्या धामधुमीचा व बंडाहीचा उपशम करण्याकरिता बळवंतराव फडणीस यांनी फौजेचा खर्च देण्याचे कबूल करून सांगलीकरांची मदत मिळविली. दोघांमध्ये सर्व अटी ठरून करारही झाला. त्या कराराप्रमाणे सांगलीकरांची पाच हजार फौज घेऊन अंताजी हरी हे कऱ्हाड प्रांती गेले व पुढील उद्योगांस लागले. 

कासेगावची लढाई -फत्तेसिंग माने पंढरपूर प्रांती दंगा करीत फिरत होता. त्यावर फडणीस व अंताजी हरी यांनी प्रथम चाल केली. दि. 17 जुलै सन 1804 ह्या दिवशी मान्याचा मुक्काम कासेगाव येथे होता. तो मोठा फौजबंद व पराक्रमी सरदार होता. तो मोठ्या शौर्याने व हिरीरीने शत्रूवर तुटून पडला. परंतु विरूद्ध पक्षाने त्याचे काही चालू दिले नाही. फत्तेसिंग माने व त्याचे काही मातबर लोक ठार झाले. ह्या मोहिमेत पाच तोफा व सहाशे घोडे व इतर मोठी लूट अंताजी 

हरी यांस मिळाली, व ह्या कामगिरीबद्दल श्रीमंत चिंतामणराव आप्पासाहेब सांगलीकर यांनी उगार-खुर्द येथे सन 1813 मध्ये जमीन इनाम दिली. त्याचा निर्देश ऐतिहासिक माहितीच्या भागात दिला आहे. 

म्हसवडीची लढाई -माने यांचा दंगा मोडल्यावर फडणीस आणि अंताजी हरी यांनी प्रतिनिधीचा दंगा मोडण्याचे काम हाती घेतले. प्रतिनिधीचा एक मातबर सरदार सुभानराव माने हा दोन हजार फौजेनिशी सोलापूर प्रांती दंगा करीत होता. अंताजी हरी यांनी दि. 24 ऑक्टोबर 1804 रोजी त्यावर छापा घातला. चारदोन घटका मोठी घनचक्कर उडाली. सुभानरावाचा पुरा मोड झाला व त्याचा सर्व गोट अंताजी हरी यांच्या हाती पडला. सुभानराव तेथून कसाबसा जीव बचावून खटाव प्रांती पळाला, परंतु तेथेहि नाझरेकर शिंदे यांने त्यांच्यावर छापा घातला आणि त्याला ठार केले. अशा रितीने पंताच्या एका मातबर सरदाराची वाट लागली. 

रेटऱ्याची लढाई -पंताचा सर्वात मोठा सरदार मल्हारजी बोडके सरनोबत हा होता. कऱ्हाड प्रांती दोन हजार फौजा बाळगून तो दंगा करीत होता. दि. 5 डिसेंबर 1804 ह्या दिवशी अंताजी हरी यांनी त्यालाही अचानक गाठले. दोन घटका तुंबळ युद्ध माजले. मल्हारजी ठार झाला. त्याच्या बऱ्याच शिपायांची कत्तल झाली. सैन्याची दाणादाण झालेली पाहून मल्हारजीचा जखमी झालेला भाऊ जीव घेऊन पळाला. बोडके याचे चारशे घोडे व सर्व समान अंताजीपंत

कानिटकरांच्या हाती लागले. किन्हाईची लढाई -याप्रमाणे पंतप्रतिनिधींच्या दोन फौजांचा कानिटकरांनी फडशा पाडला. त्यानंतर फडणीस आणि अंताजी हे खुद्द प्रतिनिधीवर चालून गेले. प्रतिनिधी हा शूर व धोरणी सेनानी होता. त्याच्या धाडसाला तर सीमा नव्हती. पंत त्यावेळी किन्हाई येथे होता. त्या ठिकाणावर दि. 16 डिसेंबर 1804 रोजी फडणीस व कानिटकर हे चालून गेले. गावच्या ओढ्याच्या अलीकडे पंत तयारीने उभे होतेच. प्रथम चारदोन घटका तोफातोफी आणि बंदुकांचा गोळीबार उभयपक्षी झाला. त्यानंतर कानिटकर व फडणीस यांनी हल्ले सुरु केले. शत्रूस चकविण्यासाठी ओढ्यामध्ये प्रतिनिधींनी आपल्या फौजेतील हजार पाचशे अरब बंदुकवाल्यांस दबा धरून बसण्यास सांगितले व आपण स्वत: ओढ्याअलिकडे पिछेहाट करून किन्हाई गावचा आसरा धरला. त्यांची पिछेहाट खरीच मानून अंताजी हरी ह्यांनी एकदम चाल केली. गावात असरा धरून बसलेल्या पंतावर एकदम तुटून पडण्याकरिता अंताजी हरी व फडणीस ह्यांच्या फौजा ओढ्यात उतरताच तोच त्या अरबांनी एकदम बंदुका चालविण्यास सुरूवात केली. त्याबरोबर अंताजी व फडणीस ह्यांच्या फौजांची त्या अडचणीच्या जागेत फार नासाडी झाली. ऐनवेळी पंतही गावाबाहेर येऊन शत्रूच्या फौजावर तुटून पडला. अंताजी हरी व फडणीस यांचे काही नामांकित शिलेदार जागच्याजागी ठार झाले. कित्येक जखमी झाले. फौजांची दाणादाण उडाली. पंतांनी कानिटकरांच्या पाच तोफा व सर्व सामान लुटून घेतले. अशा परिस्थितीत अंताजी हरी हे आपल्या सहकाऱ्यांसह उरलेल्या फौजेला धीर देत मोठ्या मिनतवारीने पिछेहाट करीत पुसेसावळी येथे येऊन पोहोचले. 

रहिमतपूरची लढाई -ह्या विजयाचा फायदा पंतांना मिळाला नाही; कारण त्याच सुमारास सेनापति बापू गोखले फौजेनिशी पंतांचे पारिपत्य करण्यासाठी सातारा प्रांती जाऊन पोचले. सन 1804 च्या डिसेंबरच्या अखेरीस गोखले, अंताजी हरी व फडणीस ह्यांच्या फौजा एकत्रित झाल्या. मध्यंतरी लढाईची तयारी करून पंत यांनी आपला मुक्काम रहिमतपूर येथे नेला होता. त्या ठिकाणी तिघांच्या फौजा पंतावर चालून गेल्या. दि. 9 जानेवारी 1805 रोजी मोठी लढाई जुंपली. दिवसभर तुंबळ युद्ध झाले. संध्याकाळाच्या सुमारास पिछेहाट करून पंतांनी बोरगाव ह्या ठिकाणचा आसरा धरला. गोखले, अंताजी व फडणीस ह्यांच्या फौजांनी तेथेही त्यास वेढून टाकले. पताने तोफांची सरबत्ती सुरू केली. परंतु शत्रूच्या मोठ्या सैन्यापुढे आपण टिकाव धरू शकणार नाही ही गोष्ट लक्षात आणून ते फडणिसांच्या स्वाधीन झाले. पंत हे गुन्हेगार म्हणून आपण त्यांना पुण्यास घेऊन जाणार असा गोखल्याने आग्रह धरला. परंतु काशीबाई व फडणीस ह्यांनी स्वाधीन झालेल्या पंतास गोखल्यांचे ताब्यात देण्याचे नाकारले. अंताजी हरी ह्यांनीही गोखले ह्यास ह्या कामी विरोध केला. गोखले नाखूष होऊन पुण्यास परतले. रहिमतपूरच्या लढाईनंतर फडणीस आणि अंताजी हरी यांच्या फौजांची संगत सुटली. फौजेच्या खर्चांकरिता सांगलीकरांनी फडणिसाकडून तीन लक्ष रूपये घेतले. ह्यानंतर कर्नाटक प्रांती सांगलीकरांना मोहीम करावी लागली. तिकडे पुष्कळ देसाई फौजबंद होऊन धुमाकूळ घालीत होते. 1805 च्या मार्च महिन्यापासून एक वर्षभर चिंतामणराव आप्पांना कर्नाटकच्या मोहिमेवर राहावे लागले. 

सर्व पुंड देसायांचा मोड करून चिंतामणरावांनी त्यांच्यापासून मोठ्या खंडण्या वसूल केल्या. ह्या मोहिमेतही आघाडीच्या फौजेवर अंताजी हरी हेच सेनापती असत. कित्तुरकर देसाई यांचे नेगिनहाळ हे ठाणे घेण्याच्या कामी अंताजी हरी यांनी पराकाष्ठेचा पराक्रम केला. अंताजी हरी यांच्या पराक्रमांची विस्तृत आणि तपशीलवार माहिती "ऐतिहासिक लेखसंग्रहा'च्या पंधराव्या भागात ग्रंथित केलेली आहे. त्या भागात अंताजी हरी यांची पुष्कळ पत्रेही छापलेली आहेत. अंताजीपंत यांना सन 1807 मध्ये पेशव्यांच्या सांगण्यावरून चिंतामणराव आप्पासाहेब सांगलीकर याजकडून एक हजार रूपयांची रोख तैनात मिळाली. जरीपटका, (लगी) अबदागीर व दिवटी इत्यादी मानही मिळाले. अंताजीपंतावर सांगलीकरांचा फार लोभ होता. आपल्या स्वत:च्या राजवाड्यात त्यानी अंताजीपंतांना स्वतंत्रपणे राहण्यासाठी जागा 

दिली होती. अंताजीपंत व त्याचे धाकटे बंधू जनार्दनपंत हे एकमेकांच्या विचारे वागत. जनार्दपंत गणेशवाडी येथे राहून घरची व्यवस्था ठेवीत, त्यामुळे अंताजीपंतांना निर्धास्तपणे बाहेर राहून आपली लष्करी कामगिरी अखंडपणे बजाविता आली. जायगव्हाण, मंगावती, उगार, शिरगुप्पी इत्यादी ठिकाणी त्यांना इनामेही मिळाली. जायगव्हाण हा गाव प्रथम तैनातीखातर त्यांचेकडेच असे. नंतर नक्त नेमणूक मिळू लागली. त्यांचे गणेशवाडी येथे दोन मोठे वाडे व इतर ठिकाणीही घरे व मोठ्या जमिनी होत्या. रोकडही पुष्कळ होती. 

सन 1826 च्या सुमारास अंताजीपंताच्या शरीरी अस्वास्थ्य उत्पन्न झाले, त्यावेळी आपले पुत्र चार व आपले बंधू जनार्दन यांचे पुत्र दोन अशा सहाजणांत सर्व स्थावर व जंगम मिळकतीची सारखी वाटणी करावी अशा आशयाचे व्यवस्था-पत्र त्यांनी करून ठेविले. त्याअन्वये ह्या वाटण्या अंताजीपंत यांचे जेष्ठ पुत्र रामचंद्रपंत यांच्या पश्चात्‌ 1846 च्या सुमारास झाल्या. अंताजीपंत यांनी मिळविलेली तैनात सन 1915 सप्टेबरपर्यंत चालू होती. अंताजीपंताच्या व्यवस्था 

पत्राची नक्कल ऐतिहासिक माहितीच्या प्रकरणात छापली आहे. अंताजी हरी हे सन 1827 मध्ये गणेशवाडी येथे वारले. त्यांच्या मृत्यूची वार्ता त्यांचे बंधू जनार्दनपंत यांनी पुणे येथे श्रीमंत चिंतामणराव आप्पासाहेब सांगलीकर यांना कळविली. चिंतामणराव आप्पा ह्यांनी जनार्दनपंतांजवळ अंताजीपंताच्या क्रियाकर्मांतरासाठी दोन हजार रूपये दिले व दरबारला दुखवट्यानिमित्त दहा दिवस सुटी दिली. 

Continue reading »]]>  

We have launched Logo for Kanitkar Kulvruttant and TRUST. The Sword represents Bravery, pen (boru) represents authors, Panti (lamp) represents we have guided society (e.g. Late. Kashibai Kanitkar). The Banayan tree represents every growing family. In Bhagawat Gita Lord Krishna said “There is a banyan tree which has its roots upward and its branches down, and the Vedic hymns are its leaves. One who knows this tree is the knower of the Vedas.”

Continue reading »]]> Nivedan is Loksatta printed in 13 Sep, 2011.

Continue reading »]]>  

कुलाचार :-

विशिष्ट प्रसंगाने काही घराण्यांतून रूढ झालेले कुलाचार सोडले तर प्राय: सर्व चित्तपावनांत खालील कुलाचार रूढ आहेत.आश्विन महिन्यातील नवरात्रात नऊ दिवस अखंडदीप, प्रत्यही फुलांची माळ बांधणे व उठतीबसती सुवासिनी ब्राह्मण भोजनास सांगणे हा कुलाचार प्राय: सर्व कुटुंबातून चालू आहे. दुसरा कुलाचार म्हणजे "बोडण भरणे.' बोडण हा शब्द "वर्धन' या शब्दावरून व्युत्पादिला जातो. कुटुंबात मंगलकार्य किंवा प्रसूती झाल्यानंतर बोडण भरण्याची वहिवाट आहे. काही कुटुंबांतून प्रतिवार्षिक बोडण भरतात, अशा वेळी ते नवरात्रानंतर दसऱ्याचे दिवशी किंवा इतर सोईस्कर अशा दिवशी भरले जाते. घराची मुख्य स्त्री, बाहेरच्या तीन सुवासिनी व एक कुमारिका या सर्व मिळून देवीची पूजा करतात व पाच कणकेचे दिवे लावून आरती करतात व पाच नैवेद्य दाखवून ते सर्व एका परातीत एकत्र कालवितात. व नंतर सुवासिनींची ओटी भरून भोजनास बसतात. या कुलाचाराचा हेतू कुटूंबात वृद्धी व्हावी हा आहे. 

मार्गशीर्ष शुद्ध प्रतिपदा (देवदिवाळी) या दिवशी कुलस्वामी, कुलदेवता व ग्रामदेवता यांना नैवेद्य अर्पण करणे हा तिसरा कुलाचार होय. मुख्य देवतांचे नैवेद्य स्वतंत्र पानावर व एका गावातील देवांचे नैवेद्य एकाच पानावर एक अथवा अधिक मुदा घालून वाढले जातात. वडे-घारगे हे मुख्य पक्वान्न केले जाते व सर्व देवांना मिळून एकदम नैवेद्य दाखवितात. ह्या नैवेद्यांतील देवतांवरून आपल्या घराण्याचे स्थलान्तर कसकसे होत गेले याचा बोध होतो व वर्षांतून निदान एक दिवस तरी आपणांस आपल्या कुलस्वामीचे व मूळ गावाचे स्मरण होते. बोडण भरणे आणि देवांचे वार्षिक नैवेद्य घालणे हे दोन कुलाचार म्हणजे चित्तपावन ब्राह्यणांचे विशिष्ट कुलाचार होत. 

Continue reading »]]>

Letter from Mrugesh

Hi,
I m very happy that we have starting to collect all Kanitkars under one roof called “KANITKAR SAMITEE”. And also the root u mentioned for gathering Kanitkars.

As u said we are collecting Kanitkar because most of us are leading in their field and rest of all needs guidance. On basis of above thought, I want to suggest u for a Noble Cause.

First I want to share about my life I lived when I was Student.

Actually Kanitkar is very famous in Baroda. Earlier it was considered that the second richest community is Kanitkar after the Baroda King Gaikwad. But I belong to middle class Kanitkar. My Grandfather was Farmer and than he lived a  AutoRickshawDriver. Now he is retired. My Father is also Auto rickshaw Driver. My mother was Housewife and during my student life she was Running MESS For college girls. Thus I studied in a critical poor economical condition.

At that time I also faced another problem  because of my surname KANITKAR. I could not have scholarship, because all over people mindset was Kanitkar is the Rich persons. Or if I would have scholarship than there were so many stages of checking that in real I need Scholarship.

Every time I faced the same situation. When i joined Diploma, I applied for the scholarship given by K.C. Mahindra Education Trust. It’s a Mahindra initiative to help the needy people in various forms. At that time they were giving scholarship to those who does diploma. They took my first interview and also there I was asked the same question – “You belongs to KANITKAR, why do u need Help?”

But I cleared the interview and received Scholarship. I received 15,00 Rs for three Years, i.e 5,000 Rs per year.

Then during first Year of my diploma, I went with my friend to Mahavir Foundation Trust. That trust helps the needy people in their Education.

The Mahavir Foundation Trust has link with C.R Kothari Charitable Trust.The C.R Kothari Charitable Trust also does the same work for Education, Medical and poor Widows.
We went to C.R Kothari to submit the form of mine friend for Mahavir Foundation.

I Met Mr. Sanjay Kothari who is the owner of Kothari Trust. He asked me about my Family background , my studies and my needs. He enforced me to apply for Scholarship through Kothari Trust. I applied and i was awarded 300 Rs\- per month for Three Years. You will not believe Mahesh, at that time that 300 Rs\- was very much for me. I became so happy when I sees 300 Rs in my hand.

Now time passed. I cleared Diploma. And I got placement in Mahindra. It was the second Happiest Moment in my life that I got chance to repay the amount I received from Mahindra as part of Scholarship, by serving the company.

At that Time I was having 7500/- Salary. When I came with my first salary. My Grandmother said me “ Mrugesh , Jeva Tula jarur hoti teva lokani tula Madad keli. Aata tujhi Faraj aahe ka tu tujhya sarkhya Mulanla Shikshan, Aaaushade sathi Madad kar”

“ Jindagi madhe faaraj pudheja pan paishe pahun kadhi swatache aadhi che divas visaru nako”

These sentences change my whole life…… I thought about the words whole night.

I finally decide to donate.
I wrote one “AABHAR PATRA” to C.R. Kothari Trust, that because of their help I am able to study and all above. And from that day I started to repay same amount 300 Rs/- per month to Trust.

By reading my letter, Mr Sanjay Kothari recommended me to their Head Office, to make the TRUST FAMILY MEMBER. And I became the First Young TRUST FAMILY MEMBER at the age of 19.

He also mentioned that he is running Trust from so many years ago, so many students studied, reached at top but no one repaid. I was the first who initiated.

Then he started to give scholarship with condition that after u earn money u must repay. Here is the another story of my life.

I had one contract worker Govind, whose mother was having Breast Cancer. Govind was migrate and came here for work. Once he came to me and asked for 5000 Rs.
I asked the reason for 5000, and he detailed me everything.
I decided him to help. I collected Money from my staff members. Got him to C.R. Kothari trust and with the help of Sanjay Sir and My plant head Mr. B. Krishnan and other colligue i hospitalized his mother.

At that time I was in second shift. I complete my shift at 1.00 a.m in night and  in the morning I with my Mom were used to go to Hospital to support Govind. After one weeks’s Treatment I got the Result and His mother’s pain released. All his operation and medicines expenses were coverd by Kothari Trust.

At that time I was so satisfied that as an Human Being as an Educated person I did something for Society. I m unable to explain the Happiness I felt when I heard his mother is saved.

Then Govind went to his native place with his mother and settled and he wrote on letter to me. That letter I am attaching to you.

Now for this work I received the MAHINDRA I STAR from HR. As I am Member of Kothari trust I helped 4 students to get scholarship, and motivated four people to donate to Trust.
This all I wrote because my Suggestion. Now suggestion is that…

As because of Grace of GOD, we have enough to live, to study for medicines. Can we initiate to collect the fund and help the poor needy people in Education and Medicine?
Think about this share to people if we as a KANITKARS doing this than the UDDESHYA FOR KANITKAR SAMITEE Will be more fulfilled. I Think this..
Regards
Mrugesh Kanitkar
mrugesh@kanitkar.com

Continue reading »]]> चित्तपावन शब्दाची व्युत्पत्ती ज्या प्रकारांनी लावतात त्यांपैकी दोन महत्त्वाच्या आहेत. चित्तपावनांची मूळ वसती

चित्तपावन शब्दाची व्युत्पत्ती ज्या प्रकारांनी लावतात त्यांपैकी दोन महत्त्वाच्या आहेत. चित्तपावनांची मूळ वसतीकोकणात मध्यवर्ती अशा चिपळूणच्या टापूत झाली. चिपळूणचे मूळ नाव ङङ्गचित्पोळण’. लागवडीसाठी जमीन भाजून शुद्ध करून घ्यावी लागते म्हणून त्या टापूस ङङ्गचित्पोळण’ हे नाव पडले असावे. चित्पोळण शब्दावरून चित्पावन शब्द रूढ झाला असावा, असे काहींचे म्हणणे. ङङ्गक्षितिपावन’ म्हणजे जमीन शुद्ध करून घेणारे लोक म्हणजे ङङ्गचित्तपावन’ अशीही व्युत्पत्ती लागू शकते. कोकण प्रांतास परशुराम-भूमी असे म्हणतात. चिपळूणजवळ परशुरामाचे देऊळही आहे. परशुरामाने दीर्घकाळ क्षत्रियांशी युद्ध केले. कंटाळून गेल्यावर तो कोकणच्या ओसाड व एकीकडच्या प्रदेशात वसतीस येऊन राहिला असावा. काही ब्राह्मण कुलांस त्याने आपल्याबरोबर नव्या वसाहती येऊन राहिला असावा. काही ब्राह्मण कुलांस त्याने आपल्याबरोबर नव्या वसाहती करण्याकरिता आणिले ह्या गोष्टीवर विश्वास ठेवण्यास हरकत नाही; अथवा परशुरामाने स्वीकृत केलेल्या शास्त्री व सावित्री नांमधील ह्या चिपळूण इत्यादी प्रदेशात स्वतंत्रपणे नव्याने स्थायिक होऊन त्याने सुरू केलेल्या नव्या वसाहतींच्या कामात चौदा कुळींच्या किंवा गोत्रांच्या ब्राह्मणांनी भाग घेतला असावा.अगस्ति ऋषीने एका वेळी उत्तर हिंदुस्थानभर साचून राहिलेल्या समुद्राचे पाणी पर्वत खणून काढून त्यातून वाट करून फोडून लाविले व तेथे नवी जमीन तयार केली तद्वतच चित्तपावन ब्राह्मण वसाहतवाल्यांनी समुद्रकाठी व खाडीकाठी मोठमोठे बंधारे घालून चांगल्या मळे जमिनी तयार केल्या. अशा रीतीने परशुरामाने समुद्र मागे हटवून नवीन भूमी तयार केली, ह्या पौराणिक कथेतील सत्य हे होय असे मानण्यास हरकत नाही. आपल्या वसाहतीत काबाडकष्ट करून त्यांनी शेतीची सुधारणा केली; व स्नानसंध्या व वेदपठण करून ते सुखसमाधानाने राहिले व त्यांनी आपली जुनी परंपरा जिवंत ठेविली. देशावर जुने सरकार जमीनमालकांकडून शेतसारा उत्पन्नाच्या सहाव्या भागाइतका घेई. कोकणात तेथील लोकांचे मूळचे कष्ट लक्षात घेऊन सरकार त्यांच्याकडून ङङ्गसरकार दस्त’ म्हणजे उत्पन्नाचा दहावा हिस्सा घेई. ङङ्गसारा’ ह्या शब्दाऐवजी कोकणात ङङ्गदस्त’ हा शब्द रूढ आहे.चित्तपावन शब्दाची व्युत्पत्ती ज्या प्रकारांनी लावतात त्यांपैकी दोन महत्त्वाच्या आहेत. चित्तपावनांची मूळ वसती कोकणात मध्यवर्ती अशा चिपळूणच्या टापूत झाली. चिपळूणचे मूळ नाव ‘चित्पोळण’. लागवडीसाठी जमीन भाजून शुद्ध करून घ्यावी लागते म्हणून त्या टापूस चित्पोळण हे नाव पडले असावे. चित्पोळण शब्दावरून चित्पावन शब्द रूढ झाला असावा, असे काहींचे म्हणणे. ङङ्गक्षितिपावन’ म्हणजे जमीन शुद्ध करून घेणारे लोक म्हणजे ङङ्गचित्तपावन’ अशीही व्युत्पत्ती लागू शकते. कोकण प्रांतास परशुराम-भूमी असे म्हणतात. चिपळूणजवळ परशुरामाचे देऊळही आहे. परशुरामाने दीर्घकाळ क्षत्रियांशी युद्ध केले. कंटाळून गेल्यावर तो कोकणच्या ओसाड व एकीकडच्या प्रदेशात वसतीस येऊन राहिला असावा. काही ब्राह्मण कुलांस त्याने आपल्याबरोबर नव्या वसाहती येऊन राहिला असावा. काही ब्राह्मण कुलांस त्याने आपल्याबरोबर नव्या वसाहती करण्याकरिता आणिले ह्या गोष्टीवर विश्वास ठेवण्यास हरकत नाही; अथवा परशुरामाने स्वीकृत केलेल्या शास्त्री व सावित्री नांमधील ह्या चिपळूण इत्यादी प्रदेशात स्वतंत्रपणे नव्याने स्थायिक होऊन त्याने सुरू केलेल्या नव्या वसाहतींच्या कामात चौदा कुळींच्या किंवा गोत्रांच्या ब्राह्मणांनी भाग घेतला असावा. अगस्ति ऋषीने एका वेळी उत्तर हिंदुस्थानभर साचून राहिलेल्या समुद्राचे पाणी पर्वत खणून काढून त्यातून वाट करून फोडून लाविले व तेथे नवी जमीन तयार केली तद्वतच चित्तपावन ब्राह्मण वसाहतवाल्यांनी समुद्रकाठी व खाडीकाठी मोठमोठे बंधारे घालून चांगल्या मळे जमिनी तयार केल्या. अशा रीतीने परशुरामाने समुद्र मागे हटवून नवीन भूमी तयार केली, ह्या पौराणिक कथेतील सत्य हे होय असे मानण्यास हरकत नाही. आपल्या वसाहतीत काबाडकष्ट करून त्यांनी शेतीची सुधारणा केली; व स्नानसंध्या व वेदपठण करून ते सुखसमाधानाने राहिले व त्यांनी आपली जुनी परंपरा जिवंत ठेविली. देशावर जुने सरकार जमीनमालकांकडून शेतसारा उत्पन्नाच्या सहाव्या भागाइतका घेई. कोकणात तेथील लोकांचे मूळचे कष्ट लक्षात घेऊन सरकार त्यांच्याकडून ङङ्गसरकार दस्त’ म्हणजे उत्पन्नाचा दहावा हिस्सा घेई. ‘सारा ‘ ह्या शब्दाऐवजी कोकणात ‘दस्त’ हा शब्द रूढ आहे. कोकणपट्टीत चित्तपावन ब्राह्मणांची वसती झाली ती एकाच वेळी आलेल्या चौदा किंवा साठ किंवा चौसष्ट कुटुंबांनी केली असे मानण्याचे कारण नाही. त्यांचे कुटुंबसमूह एकामागून एक असे काही काळ येत असावेत, असे मानले तरी चालेल. चिपळूणच्या प्रदेशात गुहागर हा गाव समुद्रकाठी असून त्याची निसर्गशोभा व हवामान ह्या दोन्ही गोष्टी मोठ्या आकर्षक आहेत. गुहागरचा श्रीवाडेश्वर व दुर्गादेवी ही पुष्कळ चित्पावन कुटुंबे आपला कुलस्वामी व कुलस्वामिनी समजतात. ह्यावरून गुहागर येथील टापूत चित्तपावनांची पहिली किंवा मुख्य वसती झाली असावी. शस्ती व सावित्री ह्या नांधील दापोली, गुहागर, चिपळूण इत्यादी टापूत समुद्रकाठी व खडीकाठी इतर ठिकाणीही चित्तपावनांनी वसती केली व तेथून प्रथम उत्तर कोकणात व दक्षिण कोकणात व त्यानंतर देशावर त्यांचे स्थलांतर झाले. चित्तपावनांची बोलभाषा कोकणी होती. दापोली, चिपळून इत्यादी कोकण प्रदेशाचा देशावरच्या प्रदेशांशी लौकर व जास्त संबंध आला व त्या प्रदेशात कोकणी भाषा मागे पडली. सध्या राजापूर व त्याच्या दक्षिणेकडील प्रदेशात राहणार्‍या चित्तपावनांच्या कुटुंबातील बायकामाणसे कोकणी भाषा अल्प प्रमाणात बोलतात. बहुतेक, निदान बहुसंख्य-चित्तपावन ब्राह्मण शैव आहेत; व ते पहिली (स्मार्त) एकादशी करितात. नि

Continue reading »]]> (11) गजानन (बाळूकाका) नारायण -जन्म दि. 18-8-1886, मृत्यू दि. 12-11-1959. मॅट्रिक 1902. नूतन मराठी विद्यालय. बी.ए. 1908 डेक्कन कॉलेज, पुणे श्री. आर.जे. पटवर्धन यांच्या सहकार्याने 1909 साली “अनाथ विद्यार्थी गृह, पुणे’ ची स्थापना. सन 1910-16 नू.म.वि. त शिक्षक. वर्ध्याचे परांजपेबुवा यांचे प्रथम सांप्रदायिक. घरी रामसेवा रामदासी मठ दोन वर्षे चालविला. मठ बंद झाल्यावर घरी अ.वि.गृहाची शाखा काढली. सन 1916 मध्ये या शाखेचे चिंचवड येथे स्थलांतर. सन 1920 पर्यंत चिंचवड येथे शाळेसाठी इमारतीचे बांधकाम. 1920 त शाळेला “स्वावलंबन राष्ट्रीय पाठशाळा’ हे नाव दिले. 1938 पर्यंत ही पाठशाळा चालली. सध्या शाळेच्या जागेवर “गंगाबाई आरोग्य मंदिर’ चालते. 1920-23 मुळशी सत्याग्रहात प्रचार व संघटनेचे कार्य. 1923 मध्ये मुळशी सत्याग्रहात कारावास. 1923-34 राष्ट्रीय सभेचे कार्य. “मद्यपान बंदी’ चळवळीत दुसरा कारावास. 1930 त पुण्यातील कायदेभंग मोहिमेचे पहिले सर्वाधिकारी. त्यात तिसरा कारावास. 1932 त चौथा कारावास. 1932 त मंदिरप्रवेशासंबंधी पाचवा कारावास. 1933 पासून महात्मा गांधीशी मतभेद. त्या वर्षीच्या पुढारी परिषदेत महात्मा गांधींना जाहीर विरोध. 1934 त मुंबई कॉंग्रेसमध्ये जोराचा उघड विरोध. त्या वर्षी कॉंग्रेस कार्यकारी मंडळावरील सर्व जागा सोडल्या. 1935 पासून देशसेवाश्रम, हिंदमाता मंदिर, हिंदमाता कॉंग्रेस या संस्थांमार्फत सर्वांगीण प्रचार व वस्त्रस्वावलंबनविषयक विधायक कार्य. “डेक्कन रिपब्लिक’ विषयक प्रचार. बाळूकाकांची ग्रंथनिर्मिती – (1) स्वावलंबन – साप्ताहिक, मासिक, वार्षिक (2) गांधी शिक्षणमाला – 13 भाग. (3) “दरिद्री नारायणाचे चरणी’ (4) राष्ट्रीय पद्यमाला (5) स्वावलंबी ग्रामसंघटना (6) हिंदमाता मंदिर (7) घंटानाद (निबंधसंग्रह) (8) मराठ्यांच्या मुलखात (कादंबरी) (9) सेनापती बापटांचे चरित्र.(10) श्रीखंडपुरीचे जेवण (11) अनेक पत्रके व पुस्तके. सेनापती बापटकृत “गावगीते’चे प्रकाशन. ग्रामसंघटना “एक गाव-एक कुटुंब’ या तत्त्वावर व्हावी असे ठाम मत व त्यासाठी 1936-40 शेतकऱ्यांच्या पाच छावण्या भरविल्या, त्यांत चिंचवड येथील सर्वात मोठी होती. “सेवक सेवानंद’ या नावाने बाळूकाका प्रसिद्ध होते.